Smiley face
Smiley face
Smiley face

‘Bağımsızlık diyerek Kürdistan Bölgesi’ndeki krizi saklıyorlar’

12-03-2017 16:40:39
YNK Merkez Yürütme Kurulu üyesi ve Irak Parlamentosu Gaz ve Petrol Komisyonu Başkanı Arêz Abdullah Bölge Meclisinin durdurulduğunu, yargının bağımsız olmadığını ve peşmerge güçlerinin kendi başlarına bir parti olduğunu söyleyerek,”Bağımsız Kürdistan ilanını gündeme getirerek ekonomik krizi gizlemek istiyorlar.” diye konuştu. 


 

 

 

SORAN HISÊN/SÜLEYMANİYE

 

 

RojNews olarak Kürdistan Bölgesi’ndeki durumu, petrol, krizler ve bölge başkanlığının değişimi konularını Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) Merkez Yürütme Kurulu üyesi ve Irak Parlamentosu Gaz ve Petrol Komisyonu Başkanı Arêz Abdullah ile konuştuk.

 

‘Bazı bölge devletleri Kürdistan Bölgesi’nin durumunu bozmak için çalışıyor’

 

Geçtiğimiz süreçte bazı bölge devletlerinin Kürdistan Bölgesi’ne müdahalesine YNK bir açıklama yaparak tepki gösterdi. Bu tepkinizin nedeninini açıklar mısınız?
 

Müdahale  Kürdistan Bölgesi’ne ve Irak’adır. Eğer siyasi ve hukuksal sorunlarımız olmasaydı o müdahale bu kadar da etkili olmayacaktı. Siyasi taraflar ile Kürdistan Bölgesi halkı arasında sorunlar varsa elbette müdahale de etkili olur. Özellikle de Kürdistan ile alışveriş halinde olan bazı devletler Kürdistan Bölgesi’nin durumunu bozmak için çalışıyor. Onlara göre  Kürdistan Bölgesi’nin durumu bozulursa diğer parçalardaki durumun iyileşmesine de etkisi olacak.

YNK  Kürdistan Bölgesi’ndeki durumun iyileştirilmesi için bir proje hazırladı. Tarafların bu projeye destekleri nedir, bugüne kadar taraflara sunmuş değiliz. Proje hayali bir şey değildi.

 

‘Siyasi taraflar, özellikle de KDP bu projeyi desteklemeli’

 

Acaba böyle bir durumda  tarafların sizi destekleyeceklerini düşünüyor musunuz?


Biz  Kürdistan Bölgesi’nin durumunu gözeterek bu projeyi hazırladık. Proje hayali bir şey değil. Bir öneride bulunduk ve bölgenin durumunun diğer taraflarca da kabul edilmesini istedik. Ama yine de her parti ve örgütün tecrübeleri ve düşünceleri var. Bunu daha da artırabilirler. Tüm güçler projeyi kabul etmelidir. Özellikle de KDP kabul etmeli.

 

‘Anlaşmaya bağlıyız’

 

Partiniz ile Goran Hareketi arasındaki anlaşma ne aşamada,aranızda bir soğukluk olduğu görüşünde değil misiniz?

 

Goran ile aramızda siyasi bir anlaşma var. Anlaşmaya bağlıyız. Doğrudur, istediğimiz gibi olmadı amahalen bu anlaşmaya bağlıyız.


‘Bağdat konusunda Goran ile hemfikiriz’

 

 


Partiniz ve Goran Hareketi Irak Parlamentosu’nda hemfikir misiniz?


Daha önce de belirttiğimiz gibi ortak bir grup olacağız ve hiçbir sorunumuz yok. Şimdi de Bağdat’ta Goran Hareketi grubuyla birlikte aynı tavra sahibiz. Özellikle de bölge ile Bağdat arasında ve ulusal konularda hemfikiriz. Ancak her iki grup da ortak olabilmesi için çalışma gerekli. Bunun gerçekleşmesi için çalışıyoruz ve umut ediyoruz ki geçekleşir.

 

‘KDP başka bir sistem istiyor’

 

Kürt devleti için yapılan çağrılar konusunda YNK ne düşünüyor, acaba mevcut durumda Kürt devleti ilan edilebilir mi?

 

Yeryüzündeki en büyük devletsiz ulus Kürt halkıdır. Tüm yasalara göre devlet olma hakkımız var. Bunun çabasını verdik ve veriyoruz da. Örneğin 1982’deki sloganımız kendi kadermizi tayin edelimidi. Ama eğer halk devletleşme için karar verirse. KDP farklı bir sistem istiyor. Bu nedenle de iki bölümle bunu değerlendireyim. Birincisi iç duruma bağlıdır, ikincisi de bunun dışarısıyla da ilgisi var. Acaba Kürdistan Bölgesi’nde devletleşme zemini var mı? Acaba bölge devletleri ve dünya devlet ilan etmemize hazır mı? Eğeer herkes bu soruların yanıtını verirse doğru kararı da verebileceğiz.

 

Biz şu anda Irak develetindeyiz. Bir yasamız var ve buna dair görüş belirtmişiz. Şu anda da bunun üzerinde yürüyoruz. Elbette Irak devleti bazı konularda Kürtlerin haklarını çiğnedi. Özellikle de 140. madde (Güney Kürdistan’daki çelişkili bölgeler), peşmergelere ait mali payın ödenmemesi kabul edilemez. Ama Irak’ta müzakere olanağı var.


‘Âcaba amaç Kürt devletinin kurulması mı, krizi saklamak mı?’

 

Size göre bu imkan halen var mı?

 

Şimdi  Kürdistan Bölge Parlamentosu çalışmıyor. Yargı sistemi bağımsız değil. Şimdiye kadar peşmerge güçleri iki partiye bağlı. Her ne kadar cephelerde birlikte olsalar da yönetimde iki ayrı partiye bağlıdır. Bölge Başkanlığı zamanı geçmiş durumda. Parlamentoda yeni bir kanun çıkarılarak yenilenmesine de izin verilmiyor. Büyük bir ekonomik kriz var. Bu nedenle de ben de diyorum ki acaba bu çağrılar bir devlet kurmak için mi, yoksa  Kürdistan Bölgesi’ndeki krizleri gizlemek için mi? Eğer devlet için ise ben onun peşmergesi olurum.


‘peşmerge güçleri ulusal güçler olmalı, partilere bağlı güç olmamalı’

 

Kendi aramızda anlaşmalıyız. Palamento açılmalı ve herkes bunu tarışmalı. Peşmerge güçleri  ulusa güçler olmalı ve partilerden uzak durmalı. Yargı bağımsız olmalı. Bölge ile Bağdat arasındaki tartışma biçimini de belirlememiz lazım. Bunlar bir devlet inşası için temel zemin olur. Ayrıca bölge devletleriyle ilişki geliştirmeliyiz. Tabi Irak da soruyor neden devlet ilan ediyorsunuz diye. Sebeplerimiz de güçlü olmalı ve hazır olmalı ki önümüzdeki dönemde kendi kendimizi yürütebilelim. Böylece devleti yönetemeyecek duruma düşmeyelim.
 


‘Irak Hükümeti parlamentoyu kapatmadı ve yeni bir bölge başkanının seçilmesi için de engel olmuş değildir’


Bağdat ile kalmanın bir yolu kalmadı deniliyor siz de aynı fikirde misiniz?

 

Ben Irak parlamenteriyim. Eğer bir yol kalmamışsa, orada ne yapıyoruz? Cumhurbaşkanı ne yapıyor? Irak Hava Nakanı ve birçok Kürt üst düzey yetkili Bağdat’ta ne yapıyorlar? Bence bunların hepsine dair tartışma kapıları açıktır. Eğer bu sözler söyleniyorsa, Irak Parlamentosu  Kürdistan Bölge parlamentosunu kapatmadı, Irak Hükümeti yeni bir bölge başkanının seçilmesini engellemiş değildir, Irak Hükümeti yargı sistemini tarafgir yapmış değildir. Bunları biz kendimiz yaptık. Önemli olan bunları kendimiz çözmemiz, sonra Irak Hükümeti’ne şikayet etmemizdir. Eğer imkan vermezlerse o zaman bakın müzakereye hazır değil diyteceğiz. O zaman bizler için iç ve dış güçlerin desteği olacaktır.


‘Kürtlerin rolü Bağdat’ta çok azalmış durumda’

 

Acaba bölgenin iç sorunları Bağdat’ta Kürtlerin rolünü etkiliyor mu?

 

Eskiye oranla şimdi Kürdistan Bölgesi’nin rolü çok güçsüzleşmiş durumda. Kürdistan Bölgesi’nin uluslararası kamuoyunda da oldukça azaldı.  Avrupa ve uluslararası toplumbizi destekliyor ve heyetlerinin ziyaretleri var. Bu da iki şeyle ilgili ve bu heyetler de bunu saklamıyorlar. Birincisi DAİŞ’e karşı savaştır. İkincisi de Irak’ın diğer bölgelerinde, Kürdistan Bölgesi’nde ve Musul’daki binlerce mültecinin varlığıdır. Onlar bölgenin tüm bu sorunlarının hepsini görüyorlar ve biliyorlar ki bu krizi biz yarattık. Daha önce Kürt halkının üzerindeki zulüm nedeniyle Bölgeyi destekliyorlardı ve bir proje olarak demokrasiyi ilerletmek için destek vermek istiyorlardı. Ama şimdi görüyoruz kli o demokrasi daralmaya ve azalmaya doğru gidiyor. Bu nedenle de biz Kürtler bir olmasak, Musul’un kurtarılmasının ardından ve DAİŞ’ten sonra birbirimizle birlikte daha da zayıflarız.
 

‘Görev dağılımı sorunları çözmez’

 

KDP ile aranızda hangi düzeyde bir anlaşma var?

 

Eskiden tüm Kürt gruplarının tavrı birdi. Özellikle de bütçe ve diğer birçok konuda. Maalesef bu yıl farklı oldu. Bütçe üzerinde dört gruptuk ve KDP karşı tarafta yalnızdı.  Bütçe olduğu gibiydi bize göre oylanmalıydı. 2014’te ve sonraki yıllarda nasılsa yine öyleydi. 550 bin varil petrol karşılığında Irak bütçesinden yüzde 17 pay alınacak. Şu anda da eğer bu karar uygulanırsa Kürdistan Bölgesi ile Bağdat arasındaki birçok sorunun çözümünü sağlayacaktır. O zaman maaşların olmadığı zaman yurttaşlar merkei hükümeti eleştirmelidir, bölge hükümetini değil. Bağdat’ın maaş göndermemesi de doğru değil. Her zaman bölge bütçesi yüzde 17’ydi ve bölge ya maaşlar için harcıyordu ya da diğer giderler için. Daha önce de talep ettik, bölgenin bütçe payını almasını talep etmiştik.

 

Şu anda KDP kanunların yanında değil, 550 bin varil petrol göndermeye hazır değil. Eğer KDP bütçenin Bağdat’tan gelmesini isteseydi ve bütçe yeterli olmasaydı, o zaman biz de Bağdat’ı eleştirecektik ve yolladığınız o bütçe Kürdistan Bölgesine yetmiyor diyecektik.

 

‘Bölge hükümetinin sırtını Türkiye’ye dayaması bölge için bir tehlike’

 

Genel olarak bölgedeki petrol siyasetini nasıl görüyorsunuz?

 

Ben petrol komisyonu başkanı olarak maalesef bölgenin petrol siyaseti gözler önündedir ve net değil. Sırtını bir devlete dayamış ve gelecekte Kürdistan Bölgesi için büyük bir tehlike var. Çünkü her ne kadar siyasi ve ekonomik çıkarları da olsa Türk devleti sonuna kadar petrol gelmesini kabul etmeyecektir. Petrol göndrilmesi ve gelir oranları üzerine şüphelerim var. Bölge kuşkuya yer bırakmamalı ve sadece petrol yollanan yer Türkiye olmamalı.

 

‘İran’a petrol yollamak halen bir öneridir, karar değil’

 

Yakında İran’a Kerkük petrolü gönderileceği iddia ediliyor, bunun Kerkük ve bölge için ne kadar yararı olacaktır?


Daha önce Irak Hükümeti ile İran arasında bir anlaşma gerçekleştirilmişti. Bunun üzerine Basra ve Abadan’da petrol boruları açılmıştı. Şimdi de 2007’deki bu anlaşmanın yenilenmesinden söz ediliyor. Bir de Irak Kerkük petrolü İran’a gönderilecek. Ama sadece bir öneridir ve araştırma yapılabilir. Eğer iyiyse bunun üzerine bir anlaşma yapılabilir. Bu süreçte Kerkük eyalet meclisi olmadan anlaşma sağlanamaz.


‘Bölge Hükümeti Irak politikasını çözüm yolu olarak görmeli’

 

Size göre petrol gönderilmesi konusunda Türkiye’ye petrol yollanması dışında bir çözüm yolu var mı?

 

Irak siyaseti petrol göndermek için bazı yollar bulmak istiyor. Ürdün yolu gibi bazen de Suriyew yoluyla gönderiliyordu. Şimdi de İran yolu üzerinden yollanması çabası var. Bu nedenle de bana göre Kürdistan Bölgesi de bir yol bulunması için aynı politikayı yürütmeli. O zaman petrol satışlarında bir rekabet oluşacak ve hiçbir ülke petrol göndermede siyasi baskı uygulayamayacaktır. O zaman koşullarımız olacak ve Türkiye’nin kendi şartlarını bize şimdi dayattığı gibi değil.

 

 

 

İlgili Haberler
« »


-
RojNews
İletişim


Korek   : +964 7508749379

Asia      : +964 7718835920

Normal : +964 533361295

Email    : rojnewstr@gmail.com
© Copyright 2015 RojNews. Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin