Smiley face
Smiley face
Smiley face

PJAK Eşbaşkanı: İran’da Kürtlerin ortak muhalefetini oluşturmaya çabalıyoruz

26-12-2016 12:38:14
Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) Eşbaşkanı Siyamend Moînî, İran’da Kürtlerin ortak muhalefetini oluşturmak için çabaladıklarını belirtti. Moînî, “PJAK olarak öncelikli çabamız İran’daki Kürt taraflarının ortak bir sese ve tutuma sahip olmasıdır.” dedi. 


 

 

SORAN HISEN / KANDİL

 

 

PJAK Eşbaşkanı Siyamend Moînî, PJAK’ın beşinci kongresinde alınan karaları, Doğu Kürdistan Kürt partileri arasındaki ilişkileri, Kürt ulusal kongresini, İran’ın iç siyasetini ve Haziran 2017’de İran’da yapılacak seçimleri RojNews’e değerlendirdi.

 

PJAK olarak İran’daki Kürt taraflarının ortak bir sese ve tutuma sahip olmasının öncelikli çabaları olduğunu belirten Moînî, şunları söyledi: “Siyasi hedeflerimizden bir tanesi Doğu Kürdistan’daki Kürt çevreleri arasında ortak bir Kürt muhalefeti oluşturmak istiyoruz.”  

 

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin İran’ın vatandaşlık hakları üzerine yaptığı açıklamaya ilişkin Moînî, “Vatandaşlık haklarını seçimlerin bir aracına dönüştürmemeliler” diye kaydetti. 

 

Moînî, ulusal kongre gündemine ilişkin de “Biz PJAK olarak ulusal kongrenin yapılması için üzerimize düşün her göreve yerine getirmeye hazırız” şeklinde konuştu. 

 

Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) Eşbaşkanı Siyamend Moînî ile yaptığımız röportajın tamamı şu şekilde: 

 

15-16 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen PJAK’ın son kongresinde öne çıkan ve kabul edilen en önemli gelişmeler hangileriydi?

 

PJAK’ın 4’üncü kongrede kadın kotası yüzde 40’tı. Fakat 5’inci kongrede biz eşit temsiliyet düzeyini öngördük ve kadınlarla erkeklerin kotasının yüzde 50 yaptık. Son kongremizdeki en önemli gelişmelerden bir tanesi buydu. Şu an parti başkanlığından tutalım PJAK’ın bütün organlarında kadın ve erkek kotası yarı yarıyadır.   

 

Kongrenizde PJAK ile Doğu Kürdistan’daki diğer partiler arasındaki ilişkileri nasıl ele aldınız? 

 

Kongrede, Doğu Kürdistanlı tüm partilere yaklaşımı ve ilişkileri siyasi bir hedef olarak ele aldık. Geçmiş dönemde de önem veriyorduk, fakat şimdi bu ilişkileri geliştirmek için daha fazla çabalayacağız.  

 

‘İRAN’DA BİR KÜRT MUHALEFETİ OLUŞTURULMALI’ 

 

Siz Doğu Kürdistan’daki diğer partilerle olan ilişkilerinizin düzeyini nasıl değerlendiriyorsunuz?

 

PJAK olarak tüm boyutlarıyla İran’da ve Doğu Kürdistan partilerinin tamamı arasında ortak bir çalışma yürütmek için çabalıyoruz. Hiçbir ideolojik fark gözetmeksizin ve onların geçmişlerine bakmaksızın ortak bir söylemin sahibi olabiliriz. İran ve Rojhılat’ta (Doğu Kürdistan) bir Kürt muhalefeti olacak şekilde önemli konularda ortak bir tutum sahibi olabilmeliyiz. 

 

Doğu Kürdistan partilerinin sizin bu öneri ve isteklerinize cevabı nedir?

 

Biz bazı tarafları ziyaret ettik. Şimdiye kadar ziyaretine gittiklerimiz bu öneri ve isteğimizi memnuniyetle karşıladılar. Doğu Kürdistan’daki partilerin ortak tutumuna dönük dostça bir yaklaşımları vardı. Umuyorum ki, bu tartışmalarımızı pratik bir adıma dönüştürürüz. Bu nedenle bütün taraflar sorumluluk üstlenmeli ve görevlerini yerine getirmelidir.

 

PJAK’ın Güney Kürdistan ve partileriyle ilişkileri ne düzeydedir?

 

Bakur, Başur ve Rojava Kürdistan partileriyle ilişkilerimiz çok iyidir. Fakat bütün partiler bir birine daha fazla yaklaşmalıdır. Yine bir araya gelmek için ilişkiler ve ziyaretlerimiz devam ediyor. Her partiyle asgari düzeyde de olsa bir ilişki olmalıdır. Biz her zaman Kürt partileri arasındaki ilişkilerin güçlü olmasını ve bu ilişkilerin halkımıza hizmet etmesi gerektiğini söyledik ve istedik.

 

‘İRAN ZİNDANLARI HAK VE ÖZGÜRLÜK İSTEYENLERLE DOLMUŞ’

 

Kürt halkının ve İran halklarının bu günkü durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

 

İran İslam Cumhuriyeti iktidarı geldiği tarihten bu yana özgürlük isteyen halklara karşı tutumu her zaman olumsuz olmuştur. Bu nedenle İran zindanlarının özgürlük için mücadele eden insanlarla dolduğunu görüyoruz. Bu da hiçbir şekilde özgürlük ve demokrasi isteğiyle uzlaşmaz. İran sistemi öldürme, tutuklama ve baskı yöntemleriyle karşıtlarını bitirmek isteyen bir diktatörlük sistemidir. Bu nedenle bizim görüşümüze göre, İran’ın siyasi siteminde değişiklik yapılmalıdır. 

 

Birkaç gün önce İran’da vatandaş olma hakkı kanunu tartışmaya girdi. Siz PJAK olarak bu kanunun İran’ın siyasi siteminde değişiklik yapabileceğine inanıyor musunuz?

 

‘RUHANİ VATANDAŞLIK HAKKINI SEÇİMLERDEN DOLAYI DİLLENDİRDİ’ 

 

Hesen Ruhani o projeyi açıkladı, bu iyi bir adımdı. Fakat biz bunu uygulayacaklarını sanmıyoruz. Çünkü Ruhani bunu önümüzdeki İran seçimleri için bir propaganda aracı olarak kullanmak istiyor.  

 

İktidarın bu söylemle amacı, halkın taleplerine kulak verdiğini ve özgürlükleri arttırdığını söylemek içindir. Ama yasal olarak bunun parlamento konseyinde onaylanması gerekiyor. Bu yapılmazsa hem uygulamada hem de yasal olarak İtlihat (İran istihbarat örgütü) tarafından çok kolay bir şekilde reddedilir ve hiçbir güç de bunun önünü alamaz. 

 

Eğer İran Parlamento Konseyi bunu onaylarsa İran halkları için nasıl bir etkisi olur?

 

Dediğim gibi bu İran halklarının birlikte yaşaması ve bu ülkedeki halkların kültür ve kimliğini savunmak için atılmış bir adımdır. Bu çok büyük bir adım değil, çok küçük bir adımdır. Bizim söz ettiğimiz istekler karşısında çok küçük kalıyor. 

 

‘İRAN HALKI SESİNİ YÜKSELTMELİDİR’

 

İran’ın bu siyasetine karşı sizin Kürt halkı ve tüm İran halkları ne yapabilir?

 

Diktatörlük sistemi içinde de olsa toplumun çıkarlarının nerede olduğunu bilmesi gerekir. Diktatörler toplumu dört taraftan sarmış ve bitiriyor. İran toplumu da örgütlenmeli ve bu sisteme karşı rahatsızlıklarını ortaya koymalıdır ve kendisini kurtarmalıdır. Çünkü İran sadece siyaset ve özgürlük alanlarında darbe yememiştir, ekonomi konusunda da darbe yemiştir. 

 

İran ekonomisi en büyük eyaletlerinden bir tanesi olan Kirmanşan’da darbe yemiş. İşsizlik oranı burada yüzde 40’ ulaştı. Bu nedenle İran halkı özgürlüğünü, hakkını ve ekmeğini talep etmelidir. İran sistemi halkın taleplerine cevap olamıyor. Bu sorunlara çözüm olarak biz demokratik konfederalizm önerisi yaptık. Bu sistemde halklar ve tüm farklı inançlar bir arada eşit bir şekilde yaşayabilirler. Bu nedenle toplum kendisini şimdi bu sistemden kurtarmalıdır. 

 

 

İran’ın Doğu Kürdistan’da farklı bir ekonomik siyaset yürüttüğü söylenebilir mi?

 

İran Şahı döneminden beri de Rojhilat Kürdistan’a yönelik olarak farklı bir sistem esas alındı. Sadece Rojhılat değil, İran’ın büyük bir kısmı da böylesine büyük bir kriz yaşıyor. Sistan ve Belucistan da Kürdistan gibidir. Xuzistan da petrol yataklarının üzerinde olmasına rağmen kötü bir durumda. Bu kaynağını İran sistemindeki yolsuzluktan alıyor. Bu nedenle ekonomi, İran devleti ve sistemi için büyük sorun yaratabilir.

 

‘İRAN SAHTE MUHALEFET OLUŞTURUYOR’

 

İran’da önümüzdeki aylarda iki seçim yapılacak. Bu konuda siz ne düşünüyorsunuz?

 

Öyle görünüyor ki reformistler bu seçimlerle bir reform yapmak istiyorlar. Muhafazakarlar da sistemin devamından yana. Doğrusu, İran kendisini bir parti gibi yürütüyor.

 

Size göre muhalefetin seçimler üzerinde etkisi ne kadar olur?

 

İran bu sistemde kendi içinde sahte bir muhalefet oluşturmuş. Amaçları gerçek halk muhalefetini susturmaktır.  Muhalefeti etkisizleştirmek istiyorlar. Ruhani şimdiki haliyle hiçbir değişim yapamaz. Biz de her zamanki gibi böyle bir sistem içinde kalmayı asla istemiyoruz. İnancımıza göre sadece Kürt halkı için değil, tüm İran halkları için bu sistemin ömrü dolmuştur.

 

İran Parlamento Konseyi seçimlerde aday olmak isteyen kişilerin aday olmamaları için birçok engel yaratıyor. Öyle kişiler seçiyorlar ki, hepsi de sistemin eleğinden geçmiş ve sisteme sadık kişilerden oluşuyor. Bu şekilde de onları İran sistemindeki halk temsilciliğinden koparmak istiyorlar. Eskiden de hep böyle olmuş. Ama bazı değişiklikler olabilir, konsey üyeleri de işlerine başlayabilir ve halkları için hizmet edebilir.

 

Size göre Kürt partilerinin tek sesli oluşu İran seçimleri üzerinde nasıl bir etkisi olacaktır?

 

Elbette bir etkisi olacaktır. Tüm Rojhılat Kürdistan partilerine önerimiz, İran seçimlerine tek renk olarak girilmesidir. Bunu tartışabiliriz. Bu da Rojhılat’ta çok büyük bir etki yaratacaktır. 

 

‘OBAMA’NIN KABİNESİ İRAN’A DAHA YAKINDI’

 

Donald Trump ABD Başkanı oldu. Sizce bu İran siyasetine nasıl bir etki yapar?

 

Obama’nın çoğunluğu liberallerden oluşan kabinesi İran’a daha yakındı. Ekonomik yollarla baskı oluşturmak istiyordu. Bu da büyük çıkarlar uğrunaydı. Ama halkın talep ve beklentileri bundan farklıdır. Şimdi Trump’ın belirlediği bu bakanlardan birinin de, İran’a karşı sert biri olduğu söyleniyor. Ama şimdi bu konuda net bir kanaate varmamız zor. Önümüzdeki dönemde siyasetleri daha da netleşecektir. 

 

İran-Rusya ve Türkiye arasında gerçekleşen üçlü toplantı yapıldı. Siz bu konu hakkında neler söyleyebilirsiniz?

 

‘BÖLGEDE DENGELER DEĞİŞTİ’

 

Bu güçler arasında birçok görüşme yapılıyor, DAİŞ’e karşı Irak ve Suriye’de süren savaşta bu güçlerin menfaatleri var. Bu da menfaatleri çerçevesindedir. Başlangıçta ABD’nin Suriye’deki duruma müdahale etmek ve DAİŞ’e karşı savaşta El Nusra’ya silahlı destek verdiğini biliyoruz. Yine Rojava halkının durumu çıktı ortaya. Türkiye bir NATO üyesi olarak bunu menfaatleri doğrultusunda kullanmak istedi. Ama dengeler değişti.

 

Esad Suriye’yi çoğunluğunda yeniden kontrolü sağladı, El Nusra, DAİŞ ve diğer çetelerin elindeki yerlerin büyük bir bölümünde kontrolü yeniden sağladı. Bu da güçler arası dengenin bozulmasına neden oldu. Bundan sonrasında bazı devletler arasındaki görüşmeler de başka bir esas üzerinden gelişmeye başladı. Bunda da Rusya, İran ve Türkiye’nin öncülük rolü var. Türkiye ABD’ye bir mesaj vermek ve ‘NATO’dan çıkabilirim, benim de alternatiflerim var’ demek istedi. Bu da Şahghay mesajıydı. AKP bu şekilde Türkiye’yi büyük bir yıkıma doğru götürüyor.

 

Size görüşünüze göre bu ittifak Rojava Kürdistanı üzerinde de etkide bulunabilir mi?

 

Tabi ki. Her üç ülke arasında yapılan her toplantı sadece Rojava’yı değil, tüm Kürtleri etkiliyor. Ama Rojava Kürdistan’ı doğrudan da etkileyebilir. Kürtler önemli ve güçlü bir siyaset izlemeliler. Çünkü hassas bir durumdayız. Tek seslilik ve ortak tavır sahibi olmak, Kürtler için çok önemlidir. Zaten Rojava Kürdistan’ı da bu gayret içerisinde. O, siyaset ve politikada da iyi bir öncülük yapıyor.

 

‘ULUSAL KONGRE BAZI EKONOMİK ÇIKARLARA KURBAN EDİLMEMELİ’

 

Bu koşullarda ulusal kongre oluşturulması genel süreç üzerinde nasıl bir etki yaratır?

 

Elbette çok önemli. Kürtler uluslararası siyasette birlik olabilirler. Ama maalesef bazı partilerin bazı devletlerle olan ekonomik menfaatlere dayalı ilişkilerinden dolayı ulusal kongre yapılamadı. Kürtler ne olursa olsun bu kongreyi gerçekleştirmelidir.  

 

KCK ulusal birlik ve ulusal kongre çağrısı yaptı. Siz PJAK olarak ne düzeyde bu çağrıya destek veriyorsunuz?

 

Bu çağrıyı önemli görüyoruz ve destekliyoruz. Ulusal kongrenin yapılması için de üzerimize ne görev düşerse yapmaya hazırız. Rojhılat (Doğu) Kürdistanlı partilerden hep birlikte tek ses olarak ulusal kongreye katılmalarını istedik. 

 

İlgili Haberler
« »


-
RojNews
İletişim


Korek   : +964 7508749379

Asia      : +964 7718835920

Normal : +964 533361295

Email    : [email protected]
© Copyright 2015 RojNews. Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin