Smiley face
Smiley face
Smiley face

Sınırların ayıramadığı kültür: Hewraman İZLENİM

21-04-2017 16:16:27
Hewramiler, tarihlerinde ilk kez bir konferans düzenliyor. Sınırların ayıramadığı Hewramiler, bu konferansta hem kültürlerini tanıtıyorlar hem de Kürtçe'nin bu en eski lehçesinin okullarda seçmeli ders olarak okutulmasını talep ediyor.


 

 

 

HABER MERKEZİ

 

Birçoğumuz Hewreman denildiğinde sarp kayalıkların yamaçlarına taraça şeklinde bina edilmiş evlerin muazzam güzelliklerinin "otantikliğini" hatırlarız. Zagros dağ silsilesinin üzerindeki bu yamaçlarda Irak ile İran devletlerinin coğrafi olarak ikiye böldüğü ancak kültür ve dil olarak bölmeye yenik düştüğü bu kadim kültür, ağırlıklı olarak Şaho dağının eteklerinde hüküm sürmeye devam ediyor.

 

Rojhilat (Doğu Kürdistan) ile Güney Kürdistan'ın arasında kalan bu bölgede sırtını Zagroslara dayayan Hewremanlar, kapitalist modernitenin parçalanmasına karşı büyük bir direnç gösteriyor.

 

Büyük çoğunluğu Rojhilat'ta yaşayan Hewramilerin bir kısmı da çizildikten sonra Güney Kürdistan'ın Helepçe ve Silêmanî kentlerine bağlı sınır hattında kaldı. Sınırlar çizildi ama Hewrami kültürüne sınır çizmek mümkün olmadı.

 

Dünyanın en eski dil ve kültürlerinen Fars ve Arap kültürünün sınırlarlar ayıramadığı Hewramiler hala sınırın iki tarafında dillerini ve kültürlerini büyük bir farklılık göstermeksizin korumayı başarıyor.

 

Nitekim Hewreman kültürü hakkında bilinenlerin çok az olduğunu -geç de olsa- fark etmiş olan birileri, iki gündür "Hewraman Kültürünü Tanıma" başlıklı bir konferans düzenliyor. Kürdistan Ulusal Kongresi'nin (KNK) desteğiyle Halepçe'de iki günlük olarak düzenlediği konferansın çok güzel bir iş, daha doğrusu "görev" olduğunu vurgulayalım.

 

Özellikle Hewramanların tarihlerinde ilk kez kültürlerini ve dillerini konuşacakları bir konferansın düzenleniyor olması ayrıca anlam taşıyor. Bu yüzden Hewremanların KNK'nin desteğiyle bir ilke imza attığını vurgulak gerekiyor. Doğu ve Güney Kürdistan'dan yüzlerce aydın, sanatçı, araştırmacı, akademisyen ve yurttaşın katılımıyla düzenlenen konferansta birçok konu üzerinde tartışmalar yürütülmeye devam ediyor.

 

Konferansta Hewraman tarihi, Hewraman'da yaşayan Ebdulmelekiyan tarihi, Hewraman'da kadının yeri, Hewraman'da kültür, Hewraman ve Hewraman edebiyatı konularında düzenlenen panellerde kapsamlı tartışmalar yürütülüyor.

 

Kürtçe'nin Hewrami lehçesi üzerinde yütürülen tartışmalar sırasında birkaç kişi "Hewramice'nin Kürtçe'den ayrı bir dil olduğunu" savunması sırasında da doyurucu tartışmalar yürütüldü. Ancak bu tartışmalar sırasında en yoğun talepler içerinde Hewramice'nin seçmeli ders olarak okullarda okutulması talebi oldu.

 

Güney Kürdistan'da okullarda resmi dil olarak Kürtçe'nin Soranice lehçesi okutuluyor. Yine ülkede Türkmenlerin ve Arapların okulları olmasına rağmen Kürtçe'nin diğer lehçelerin yaşatılması için böyle bir imkan yok. Sadece KDP'nin hakim olduğu Behdinan hattında Behdini ağzı okullarda seçmeli ders olarak okutuluyor. İşte burada Hewramiler, haklı olarak kendi Hewramice'nin de seçmeli ders olarak okutulmasını talep ediyor.

 

Bir konuşmacının "Bizler Hewramiler olarak Kürdistan'ın her yerinde Kürt halkının hakları için kanımızı döktük. Ama Kürtçe'nin Zertüştülüle en yakın ve en eski lehçesi olan Hewramice'nin de okullarda okutulması gerekiyor" sözlerini not etmek gerekiyor.

 

KNK'nin Hewramice'yi kapitalist moderninin birçok şeyde yaptığı gibi "müzelik bir kültür" haline getirmekten çıkarmak için attığı bu adımın Kürtçe'nin Feyli, Yaresan, Şebek, Kakei, Kirmanckî gibi lehçeleri için de atması temennisiyle...

 

 

 

İlgili Haberler
« »


-
RojNews
İletişim


Korek   : +964 7508749379

Asia      : +964 7718835920

Normal : +964 533361295

Email    : [email protected]
© Copyright 2015 RojNews. Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin