Smiley face
Smiley face
Smiley face

وشكبوونی ڕووباری سیروان زیان بە هەزارن دۆنم زەوی کشتوکاڵیی بەراو دەگەینێت

2018-01-04 09:49:03



ڕۆژنیوز - جیهاد هەورامی

 

چالاكوانێكی بواری ژینگە و جوگرافیاناس کاریگەرییەکانی دروستكردنی بەنداوی دارایان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و گرتنەوەی ئاوی ڕووباری سیروان دەخاتەڕوو و ئەوە ئاشکرا دەکات کە جگە لە لەدەستدانی ٣٢٠٠ هێكتار کە دەکاتە ١٢٨٠٠ دۆنم، لەزەوییە بەراوە كشتوكاڵییەكانی هەڵەبجە و شارەزوور، پێشبینیش دەكرێت کە لە چەند ساڵی داهاتوو بەنداوی دەربەندیخانیش وشك بکات.

 

بەنداوی داریان، دەکەوێتە گوندی داریان-ی سەر بە شارۆچکەی پاوە، کە لەسەر ڕووباری سیروان بە بەرزی ١٦٩ مەتر لەساڵی ٢٠١٠ دەست بە دروستكردنی كراوە و پێشبینی دەكرێت ئەمساڵ تەواو بكرێت كەتوانای گلدانەوەی ئاوی بۆ٣١٦٣٠٠٠٠٠ مەتر سێ‌ جا هەیە و بەهۆیەوە چەندین زیانی ئابوری و كشتوكاڵی و ژینگەیی لە ناوچەكانی نزیك بەنداوەكە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و بەدرێژایی ئاوەكە تا قوڵایی ناوخاكی باشوری كوردستان دەگەیەنێت.

 

ڕێباز لوقمان، مامۆستای بەشی جوگرافیا لە کۆلێژی زانستە مرۆڤایەتییەكانی زانكۆی هەڵەبجە، کە هاوکات چالاکوانی ژینگەشە، بە ڕۆژنیوزی وت:"یەكێك لەمەترسییەكانی ئەم بەنداوە ئەوەیە كە ٩ کم  خوارتر لەو بەنداوە، ئێران هەستاوە بە دروستكردنی چەند كەناڵێك بەناوی كەناڵەكانی نەوزاد كە دەبێتە هۆی گۆڕینی ڕێڕەوی ئاوەكە بۆ دەشتەكانی باشور و خۆرئاوای وڵاتەكەی خۆی، بۆیە كاتێك لە ٢٤/١١/٢٠١٥ بەشێوەی ئەزموونی ڕوباری سیروان دەگیرێتەوە بۆ تاقی كردنەوەی بەنداوەكە، بڕی ئاوی هاتوو بۆ پارێزگای هەڵەبجە 0,5 مەتر سێجا لەچركەیەكدا بوە و دوای هەفتەیەك لەوە ئاوەكە بەردەدرێتەوە بڕی هاتووەكە بۆ 2,4 مەتر سێ‌ جا لەچركەیەكدا بووە، بۆیە گرتنەوەی ئاوەكە لەهەرحاڵەتێكدا گەورەترین مەترسییە بۆ سەر هەرێمی كوردستان".

 

 

ڕێباز وتیشی:"پڕۆژەی ئاوی خواردنەوەی هەڵەبجە كە لەناو ئاوی ڕوباری سیروان بنیاتنراوە، بە بڕی ١٧٣ ملیۆن دۆلار لەلایەن كۆمپانیای جایكای یابانی، بەهۆی گرتنەوەی ئاوی سیروان ئەم پڕۆژەیەش هەرەس دەهێنێت و لە خوارتریشەوە كە بەنداوی دەربەندیخان هەیە كە لە 75%ی ئاوی ئەو بەنداوە لە ئاوی ڕووباری سیروان دابین دەكرێت و بەگرتنەوەی ئاوەکە، ئەو ڕێژەیە لەئاوی بەنداوەكە كەم دەكات بەپێی چەند توێژینەوەیەكی ڕێكخراوە ژینگەییەكانی عێراق پێشبینی دەكرێت لەساڵانی داهاتوو ئەم بەنداوە وشك ببێت و دەوروبەری بەنداوەكە دەبێتە زۆنگاو و زەلكاو و كارەساتی مرۆیی و ژینگەیی لێ‌ دەکەوێتەوە".

 

ئەو مامۆستایەی بەشی جوگرافیا، زیاتر باسی لە زیانەكان كرد كە بەشێكی زۆری زەوییە كشتوكاڵییەكان بێ‌ ئاو دەبن و وشك دەکەن، پێشبینیش دەكرێت ٣٢٠٠ هێكتار زەوی کە دەکاتە ١٢٨٠٠ دۆنم زەوی بەراوی كشتوكاڵی لە هەڵەبجە و شارەزوور ڕووبەڕەوی لەدەستدان دەبنەوە، جگەلەوەش ڕاوەماسی كە پیشەی ژمارەیەك لەدانیشتوانی ناوچەكەیە بەهۆی وشكبوونی ئاوەكە، لەدەستی دەچێت.

 

ئەو چالاكوانە باسی لەزیانەكانی دروست كردنی ئەو بەنداوە كرد لەسەر هەورامانی دیوی ڕۆژهەڵاتی كوردستانیش کرد کە وەك كارتێكی فشار و لەدژی بزووتنەوە ڕزگاریخوازەكانی كورد لەو ناوچەیە بەكاردەهێنێت و دەشڵێت: ئەم پڕۆژەیە هاوشێوەی پڕۆژەی گاپ-ی دەوڵەتی توركە دژ بە بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردەكان، بەتایبەت پەكەكە، بۆ گرتنەوەی ئاوی ڕووباری فورات بۆ ناو سوریا و ڕاگرتنی چالاكییەكانی ئەو پارتە لەو دوو وڵاتە، ئێرانیش دەیەوێ‌ ئەو كارە دژی پارتەكانی ڕۆژهەڵات ئەنجام بدات و داوا لە حكومەتی هەرێم دەكات بۆ ڕێگرییکردن لەو کارەی حکومەتی ئێران.

 

د.خ



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : [email protected]
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin