Smiley face
Smiley face
Smiley face

خۆپیشاندانەكانی 17ی شوبات و ڕەهەندەكانی .. بە ڤیدیۆ

2017-02-17 10:30:08



ڕۆژنیوز- دانا عومەر

 

لەدوای تێپەڕبونی شەش ساڵ بەسەر خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتی ساڵی 2011 دا، تاوەكو ئێستا تەقەكەرانی ئەو خۆپیشاندانانە دەستگیر نەكراون، ڕێكخەری خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتیش ئاماژە بەوەدەكات كە بارودۆخی ئابوری و ئازادی ڕادەڕبڕین پاشەكشێی كردووە لە هەرێمی كوردستاندا.

 

لەژێر كاریگەری خۆپیشاندانەكانی بەهاری عەرەبیدا لە ڕۆژی 17ی شوباتی ساڵی 2011 دا لەشاری سلێمانی گردبونەوەیەك ڕێكخرا بۆ پشتگیری كردنی بەهاری عەرەبی و هاوكات داواكردنی نەهێشتنی گەندەڵی لە هەرێمی كوردستاندا، دواتر هەندێك لە خۆپیشاندەران بەرەو شەقامی سالم ڕۆشتن، لەكاتی تێپیەڕ بونیاندا بەبەردەم لقی چواری پارتی دیموكراتی كوردستان- عێراق دا توندوتیژی لەنێوان خۆپیشاندەران و پاسەوانانی لقی چواردا روویداو بەهۆی تەقەكردنی پاسەوانانی لقی چوار گەنجێك شەهیدكراو چەندانی تر بریندار بوو، دواتر خۆپیشاندانەكان زیاتر لە دوو مانگ بەردەوام بوو.

 

خۆپیشاندانەکانی ١٧ی شوبات مەبەستی خۆیان پێکا

 

خۆپیشاندانەكانی 17ی شوبات لە چەندین ڕەهەندەوە لێكدانەوەی بۆ دەكرێت و بەشداران و ڕێكخەرانی خۆپیشاندانەكان بەشێوەی جیاواز باس لە هۆكاری سەرهەڵدانی خۆپیشاندانەكە دەكەن، بەڵام هەموویان کۆکن لەسەر ئەوەی كە ئەو خۆپیشاندانانە ئامانج و مەبەستی خۆی پێكاوە و فشاری لەسەر دەسەڵات دروستكردووە، وە بەهۆی ئەو فشارەشەوە دەسەڵات بەزەبری هێز كۆتایی بە خۆپیشاندانەكە هێناوە.

 

گەرچی خۆپیشاندانەكانی 17ی شوبات لەژێر كاریگەری بەهاری عەرەبیدا سەری هەڵدا، بەڵام نزار محەمەد یەكێك لە ڕێكخەرانی خۆپیشاندانەكە بەڕۆژنیوزی وت:"ڕاستە خۆپیشاندانەكانی 17ی شوبات بۆ پشتگیری بەهاری عەرەبی بوو، بەڵام ئێمە كێشەی ترمان هەبوو، ئێمە كێشەی ئەوەمان هەبوو كە دوای ئەو هەموو قوربانیەی كە ئێمە دامان بۆ بەدەستهێنانی ئازادی، كۆمەڵێك خەڵك هاتبوون دەستیان بەسەر هەموو شتێكی ئەم وڵاتەدا گرتبوو، سەروەت و سامانی ئەم وڵاتەیان بە فیڕۆ دەبرد و دەیانخوارد".

 

 

خۆپیشاندان مەکەن، گۆڕان سوودی لێ دەبینێت

 

نزار محەمەد لەبارەی ئەوەی كە ئایا پەلاماردانی لقی چوار بەرنامە بۆ داڕێژراو بووە؟ وتی:"ڕۆژی پێش خۆپیشاندانەكە ئێمەیان ئاگادار كردەوە كە پێویستە خۆپیشاندان نەكەن، ئەگەر بیكەن ئەوە ئێمە پارێزگاریتان لێناكەین، هەروەها پێیان وتین ئێوە ئەمجارە خۆپیشاندان مەكەن، چونكە گۆڕان سودی لێدەبینێت، ئێمە جارێكی تر خۆمان بۆتان ڕێكدەخەین و یارمەتیدان دەدەین، بەڵام ئێمە گوێمان بەوە نەداو و بۆ بەیانیەكەی لەبەردەركی سەرا گردبونەوەمان ئەنجامدا، ئەوانیش هێزی چالاكییە مەدەنیەكانیان بۆ پاراستنی ئێمە نەنارد".

 

بڕیاری تەقەکردنی لقی چوار لە خۆپیشاندەران لە (سەری رەش)ەوە وەرگیرابوو

 

نزار محەمەد وتیشی:" بۆیە دوای گردبونەوەكە بەشێك لە خۆپیشاندەران بەلای لقی چواری پارتیدا ڕۆیشتبوون، لقی چواریشیان تێپەڕاندبوو، یەكێك لە خۆپیشاندەران هاواری كردبوو ئەوە لە لقی چوارەوە بەردیان تێگرتم سەریان شكاندم،، خەڵكەكە گەڕانەوە و توڕە بوون بەردیان گرتە لقی چوار، ئەوانیش نابەرپرسیارانە تەقەیان لە خۆپیشاندەران كرد، كە ئەم تەقەكردنە بەڕای من فەرمانی لە (سەری ڕەش)ەوە بۆ وەرگیرابوو، هەربۆیەشە ئێمە هەموو ئەو دەنگۆیانە ڕەتدەكەینەوە كە دەڵێن پەلاماردانی لقی چوار پلان بۆ دڕێژراو بووە، ئەوەی كە ڕویدا هیچ پلانی بۆ دانەنرابوو، بەڵام تەقەكردنی پاسەوانانی لقی چوار پلان بۆداڕێژراو بوو".

 

لەبارەی زۆریی و جێگیرنەبونی داواكارییەكانی خۆپیشاندەرانی 17ی شوباتەوە نزار محەمەد وتی:" لەبەرئەوەی كە هەموو پارتەكان بەتایبەت ئۆپۆزسیۆنی ئەو كاتە دەهاتنە سەرای ئازادی و لەگەڵ ئەوەشدا خەڵكی هەمەجۆر لە ئەنجومەنی سەرای ئازادیدا هەبوو، بۆیە داواكارییەكان كەم و زیادی دەكرد".

 

توانیمان بە خۆپیشاندان هەموو لایەنەکان کۆ بکەینەوە

 

لەبارەی ئەنجامی خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتەوە ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی سەرای ئازادی وتی:"خۆپیشاندانەكان توانی بڕیاری ژمارە دوو بە پەڕلەمانی كوردستان دەربكات كە بریتی بوو لە ئەنجامدانی هەندێك چاكسازی لە كوردستاندا، بەڵام دوایی ئەو بڕیارانە خرانە سەر ڕەفەی پەڕلەمان، ئێمە توانیمان بە خۆپیشاندانەكان هەموو لایەنەكان كۆبكەینەوە و ناچار بە چاكسازیان بكەین، هەروەها توانیمان دەنگی ناڕەزایی شەقام كۆبكەینەوە".

 

دەمانزانی کە پەلامار دەدرێین

 

لەبارەی كۆتایپێهێنانی خۆپیشاندانەكانەوە بەزەبری هێز، نزار محەمەد وتی:" خۆپیشاندانەكان بەهێز پەلامار درا، بەڵام كۆتایی پێنەهێنرا، ئێمە دەمانزانی كە پەلامار دەدرێین، چونكە چەند ڕۆژێك بوو ئەو هێزە هێنرابویە قایمقامیەتی سلێمانی، ڕاستە خۆپیشاندانەكە پەلامار درا، بەڵام خراپی ئەوەبوو كە ئەنجومەنی سەرای ئازادی هەڵوەشێنرایەوە، بەداخەوە ئەوە ڕاكردن بوو لە ساحەكە، لەلایەن ئەو كەسانەی كە چاویان لە دەسەڵات بوو، بەتایبەت هەندێكیان ملی خۆپیشاندانەكانیان گرتبوو بردیان بۆلای سەرۆكی پارتی".

 

بەفیشەك وەڵامی بەرد درایەوە

 

ستەم كامیل یەكێك لەو كەسانە بوو كە لە 17ی شوباتدا خوێندكاری زانكۆ بوو، یەكێك لە ڕێكخەرانی گروپی زانكۆی خۆپیشاندەرەكان بوو، لە بارەی چۆنیەتی دروستبونی خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتەوە بەڕۆژنیوزی وت:"ئێمە كۆبوینەوە لە بەردەركی سەرا بۆ پشتگیریكردن لە بەهاری عەرەبی، بەڵام لەدوای گردبونەوەكە هەندێكمان بە بەردەم لقی چواردا بۆ شەقامی سالم گەڕاینەوە، من لەو كاتەدا  لە لقی چوار تێپەڕیبووم كە دەنگەدەنگ لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە دەستی پێكرد گەڕامەوە، بەڵام ئەوەی جێگەی نیگەرانییە كە بەو شێوەیە بەفیشەك وەڵامی بەرد درایەوە".

 

 

لەبارەی ئەوەی بۆچی لقی چوار كرایە ئامانج؟ ستەم كامیل وتی:"پارتی نابێت خۆی لەو بەرپرسیاریەتە بدزێتەوە كە ئەو حزبی یەكەمە لە كوردستاندا و زۆرترین بەرپرسیارێتی دەكەوێتە ئەستۆ، بۆیە ناكرێت لەبەرامبەری شكاندنی شوشەی پەنجەرەدا تۆ بەفیشەك وەڵامی خۆپیشانددەران بدەیتەوە".

 

دەسەڵات بەوە تۆمەتباری دەكردین كە ئێمە گێرە شێوێنین و دژی ئەم ئەزمونەین

 

لەبارەی جیاوازی دۆخی ئێستای هەرێمی كوردستان لەگەڵ سەردەمی خۆپیشاندانەكانی 17ی شوباتدا ستەم كامیل وتی:" داواكارییەكانی 17ی شوبات شەفافی داهاتی نەوت و سامانی ئەم وڵاتەبوو، لەگەڵ نەمانی گەندەڵی و تەخشان و پەخشان كردنی داهاتی ئەم وڵاتەبوو، لەگەڵ دەستاودەستكردنی دەسەڵات، بەڵام دەسەڵات بەوە تۆمەتباری دەكردین كە ئێمە گێرە شێوێنین و دژی ئەم ئەزموونەین، كەچی لەدوای شەش ساڵ دەركەوت كە ئێمە شیوەنی ئەم ڕۆژەمان دەكرد، دوربین بووین بەرامبەر داهاتوی كوردستان".

 

بەهۆی تەقەكردنی پاسەوانانی لقی چوار خۆپیشاندانەكە گەورە بوو

 

دكتۆر فایەق گوڵپی یەكێك لە بەشداربووانی خۆپیشانانەكانی 17ی شوبات و ئەندامی ئەنجومەنی سەرای ئازادی لەبارەی خۆپیشاندانەكانەوە بە ڕۆژنیوزی وت:" لەڕاستیدا ئەوەی كە كرا وەك كاردانەوە و كاریگەری بەهاری عەرەبی بوو، بەڵام بەهۆی تەقەكردنی پاسەوانانی لقی چوار لەخۆپیشاندەران، خۆپیشاندانەكە گەورە بوو، زۆر كەس و لایەن بەشداریان تێداكرد".

 

 

لەبارەی ئەوەی كە بۆچی لقی چوار كرایە ئامانج فایەق گوڵپی وتی:"یەكێتی و گۆڕان هەردەم ویستویانە پارتی نەیەتەوە سلێمانی، پارتیش دەیەوێت بێتەوە سلێمانی، ئەمە بەڕای من یەكێك بوو لە هۆكارەكان، لەلایەكی تریشەوە بەرپرسانی پارتی لەو كاتەدا لێدوانی ئیستیفزازیان دەدا بەرامبەر خەڵك، ئەمەش وایكرد كە خەڵك كاردانەوەیان بەرامبەر بە پارتی هەبێت".

 

لەو ماوەیەدا 10 كەس شەهید بوو وە بەسەدان كەس بریندار بون

 

فایەق گوڵپی لەبارەی چۆنیەتی ئیدارەدانی خۆپیشاندانەكانەوە وتی:"ئێمە لە هەژدەی مانگ لە بەردەركی سەرا كۆبوینەوە و ئەنجومەنێكمان پێكهێنا، لەوێوە داواكاری خۆپیشاندەران و خۆپیشاندانەكانمان ڕێكدەخست، دواتر بەردەوام بوین تا ئەو ڕۆژەی كە پەلامار دراین و بەزەبری هێز خۆپیشاندانەكان كۆتایی پێهات، لەو ماوەیەدا 10 كەس شەهید بوو وە بەسەدان كەس بریندار بون، وە چەندان كەس گیران، كەمن خۆم یەكێك بووم لە ئەوكەسانەی كە ڕفێنرام و گیرام".

 

ئێمە ویستمان ئەنجومەنەكە بمێنێتەوە

 

لەبارەی چوونی ئەوان بۆلای سەرۆكی هەرێم ی ئەوكاتە لەدوای خۆپیشاندانەكانەوە فایەق گوڵپی وتی:"ئێمە وەك ئەنجومەنی سەرای ئازادی لەدوای سەركوتكردنی خۆپیشاندانەكان چەند كۆبونەوەیەكمان كرد، بۆچونی جیاواز هەبوو، بۆچونێك هەبوو كە ئەم ئەنجومەنە بمێنێتەوە، بۆچونێكی تریش ئەوەبوو كە ئەنجومەنەكە هەڵبوەشێنینەوە، ئێمە ویستمان ئەنجومەنەكە بمێنێتەوە لەگەڵ ئەوەشدا بەدوو شێوە كار بكەین، یەكەم ئەوەی كە ئامادەكاری بكەین بۆ دەرفەتێكی تر، ئەگەر بكرێت گفتوگۆ بكەین لەگەڵ دەسەڵات بۆ جێبەجێكردنی داواكاری خۆپیشاندەران، چونی ئێمە بۆلای سەرۆكی هەرێم لەسەر داوای سەرۆكی هەرێم بوو لەچوارچێوەی ئەو بۆچونەی كە خۆمان هەمان بوو".

 

لەبارەی ئەنجامی سەردانەكەی سەرۆكی هەرێمەوە فایەق گوڵپی وتی:"ئێمە داوامان كرد كە تەقەكەرانی 17ی شوبات دەستگیر بكرێن، بەڵام ئەو وتی ئەوە ناكەم، چونكە ئەوە بەهاندانی سیاسی بووە، بۆ داوكارییەكانی تر وتی لەگەڵ لایەنی پەیوەندی دارەكاندا قسە دەكەم، ئێمە كە گەڕاینەوە هەر ئەو كاتە هەستمان بەوە كرد كە چونی ئێمە بێئەنجام بوو، بۆیە چەند جاری تر هەوڵدرا ئێمە بچینەوە، بەڵام ئێمە ڕەتمان كردەوە".

 

لایەنێكی تری خۆپیشاندانەكانی 17ی شوبات، دۆسیەی شەهیدەكان و خوێندنەوەی خۆپیشاندانەكانە لەچاوی خانەوادەی شەهیدانی ئەو خۆپیشاندانە.

 

 زاهید مەحمود كە باوكی شەهید سوركێو-وەک یەكێك لەو مێرد مندالانەی كە ڕۆژی 20ی شوبات شەهید بوو، لەبارەی چۆنیەتی شەهیدبوونی كوڕەكەیەوە بە ڕۆژنیوزی وت:"ئەو ڕۆژە من لەسەرای ئازادی بووم تەقەكان لەلای مزگەوتی خانەقاوە دەستیپێكرد، من  ئەو ڕۆژە تەلەفونەكەم بەجێهێشتبوو، كە چوومە ماڵەوە تەلەفونێكم بۆهات ژمارەی سوركێوی كوڕم بوو، بەڵام دەنگی ئەو نەبوو، وتی سوركێو لە نەخۆشخانەیە و بەرد بەر سەری كەوتووە، ئێمە ڕۆشتینە نەخۆشخانە، لەسەعات پێنجەوە بردیانە ژوری عەمەلیات سەعات 10:30 شەهید بوو".

 

 

لەبارەی هەستی ئەوانەوە لە ڕۆژی 17ی شوباتی هەموو ساڵێكدا زاهید مەحمود وتی:"ئێمە برینێكی سەخت لەجەستەماندایە ساڵ بەساڵ دەكولێتەوە، لەبەرئەوەی بكوژانی كوڕەكەمان دەستگیر نەكراوە، ئێمە گرتەی ڤیدیۆیمان هەیە و شاهیدیشمان هەیە كە بكوژەكەی كێیە، بەڵام بەقسەی یاسا ناكرێت لەم وڵاتەدا، دەسەڵات ئەیەوێت ئێمە ڕێكەوتنی كۆمەڵایەتی بكەین ئێمەش ئەوە ڕەتدەكەینەوە".

 

دادگاکان رۆلی لق و مەڵبەند دەبینن

 

ڕێزان عەسكەر، دایكی شەهید گەرمیان- ی 11 ساڵە كە لەخۆپیشانانەكانی شارۆچكەی چەمچەماڵ لەنزیك بارەگای پارتی لەو شارە شەهید كرا، لەبارەی كەیسی كوڕەكەیەوە لەدادگا بە ڕۆژنیوزی وت:" كەیسەكە بەكراوەیەتی ماوەتەوە لەبەرئەوەی ئێمە هیچ كاتێك سازشی لەسەر ناكەین، فەرمانی دەستگیركردن بۆ تەقەكەرانی (17) شوبات‌و ڕۆژانی دواتر، بەتایبەت كەیسی شەهید گەرمیان دەرچووە، هەشت جار لەلایەن دادگاوە ئەو كەسانە داواكراون، بەڵام بەهۆی ئەوەی دادگاكانی هەرێم سەربەحزبن‌ و ناتوانن ڕۆڵی دادگا ببینن، بەڵكو رۆڵی لق یاخود مەڵبەند دەبینن، دەستگیر نەكراون".

 

 

دایكی شەهید گەرمیان وتیشی:"17ی شوبات، زۆرپیرۆزە، بەڵام پەڵەیەكی ڕەشە بەنێوچەوانی پارتی ‌و یەكێتییەوە بە پلەی یەکەم، چونكە ئەوان خۆیان بەخاوەنی ئەم وڵاتە دەزانن، لەڕاستیدا ئەوان خاوەنی ئەم وڵاتە نین، ئەم بێدەنگییەی خەڵكیش تا سەربەردەوام نابێت، لەهەركاتێكدا تەقییەوە هەرچەندە خەڵك زەرەرمەند دەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا ئەوان لێرە جێگەیان نابێتەوەو دەبێت جێیبهێڵن".

عوسمان سەعید پارێزەری كەیسی شەهید ڕێژوان و شەهید سوركێو لەبارەی بەڕێوەچونی دادگایەكانی ئەو دوو كەیسەوە بەڕۆژنیوزی وت:"ئەوە ماوەی پێنج ساڵە ئەم كەیسە لەدادگایە، چەندین كەس لە تۆمەتباران دەستگیركراون، بەڵام دواتر ئازاد كراون، دوایین كەس كەسێكە بەناوی (ا-ح) كە تۆمەتبارە بە شەهیدكردنی شەهید سوركێو ئێستا دەستگیر كراوە، لێكۆڵینەوە لەگەڵیدا بەردەوامە، ئێمە چاوەڕێی ئەنجامی دادگا دەكەین".

 

دەسەڵاتی سیاسی رێگرە لەبەردەم تاوانباراندا

 

لەباری ڕێگرییەكانی بەردەم بەڕێوەچوونی لایەنی یاسایی كەیسەكانی 17ی شوباتدا عوسمان سەعید وتی:"سروشتی ئەم كێشەیە وایە كە باکگراوندی سیاسی هەیە، لەبەرئەوە دەسەڵاتی سیاسی ڕێگرە لەبەردەم گرتنی تاوانباراندا، لەبەردەم كۆكردنەوەی بەڵگەكاندا، ئەوە یەكێكە لەكێشەكان، ئەگینا چەندان تاونبار كە لە گرتە ڤیدۆیەكاندا دیارن كە تەقە دەكەن بەڵام ناگیرێن و لەسەر شەقامەكان دەسوڕێنەوە".

 

 

عوسمان سەعید وتیشی:" دادوەرو و دادگا ئەركی شەرشانی خۆیانیان پێكهێناوە، هەر داواكارییەكمان پێشكەش كردبێت ڕەتیان نەكردۆتەوە و كاریان لەسەر كردووە، بەڵام فەرمانی دادگاكان جێبەجێ‌ ناكرێت".

 

د.خ



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : [email protected]
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin