Smiley face
Smiley face
Smiley face

سەعدی پیرە: بارزانی کێشەی لەگەڵ یاسا هەیەو نەموتووە مانەوەی گرنگە

2017-02-02 11:21:42



ڕۆژنیوز – سۆران حسێن

 

سەعدی ئەحمەد پیرە، ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتی ڕۆژنیوزدا ڕایدەگەیەنێت: من نەموتووە گرنگە بارزانی لە پۆستەکەیدا بمێنێتەوە، چونکە ئەو کێشەی لەگەڵ ئێمەدا نییەو کێشەی ئەو یاساییە.

 

لەم چاوپێکەوتنەدا پیرە باس لە ڕێککەوتنەکانی یەکێتی لەگەڵ گۆڕان و پارتیدا دەکات و تیشکیش دەخاتەسەر پەیوەندییەکانیان لەگەل پارچاکانیتری کوردستاندا، دەشڵێت فشاری دەرەوەمان لەسەرە بۆکاراکردنەوەی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، کە بەداخستنی ڕوویەکی ناشیرینمان پیشانی دەرەوەدا.

 

ڕێککەوتنامەکەی یەکێتی و گۆڕان بە کوێ گەیشتووە؟

 

"مەبەستمانە ببینە یەک حیزب"

 

سەعدی پیرە:"ئێمە ڕێککەوتنێکی سیاسیمان لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕاندا هەیە، مەبەستیشمان لە ڕێکەتنەکە ئەوە بووە لە ئایندەیەکدا زۆر نزیکدا ببین بە یەک حیزب".

 

ڕێککەوتنەکە لە ئێستادا لاوازی تێدا دەبیرێت و گۆڕانیش بەو لاوازییە نیگەرانە، هۆکارەکانی ئەمانە چین؟

 

"گۆڕان بەشی خۆی وەرگرتووە"

 

سەعدی پیرە: ئەوەی لەسەر ئێمەیە جێبەجێکراوە، بۆ نمونەی ئیدارەدانی ناوخۆ، ئیدارەکانی گەرمیان و ڕانییەو پارێزگاکانی سلیمانی و هەڵەبجە، بە تەواوی ئاڵوگۆڕی دەسەڵاتی تیداکراوە، ئەوەی کە بەشی گۆڕانە وەریانگرتووە.

 

دۆسییەکانی نەوت و بڕیاردان تاچەند گۆڕان ئاگادارییەتی؟

 

سەعدی پیرە: ئەوەی پەیوەندی بە لێکۆڵینەوەیە لە بواری نەوت و بڕیاڕدان و پێداگرتن لەسەر سیستمی علمانییەت، پەیوەستە بە کاراکردنەوەی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان، تا پەرلەمان نەکرێتەوە ئەگەر ئێمە بشمانەوێت ناتوانین جێبەجێی بکەین، چونکە هەندێک بڕیار هەیە لەپەرلەمانەوە دەرەچێت".

 

"پەرلەمانتارانی گۆڕان بە شێوەیەکی ناشیرین باسی یەکێتی دەکەن"

 

وتیشی: لە بەرامبەردا بەداخەوە ئێمە ڕۆژانە دەبینین هەندێک پەرلەمانتاری گۆڕان لە بەغدا و هەرێمیش، لە کەناڵی کەی ئێن ئێنەوە، بەشێوەیەکی ناشیرین باس لە یەکێتی دەکەن و قسە لەسەر یەکێتی دەکەن، هەروەها ئەو گروپانەی لە سۆشیال میدیا هەوڵوێستێکی دوژمنانە بەرامبەر یەکێتی دەردەبڕن، من پێم وایە ئەوە لەگەڵ ئاستی  ئەو ڕێککەوتنە ناگونجێت، بەڵام ئێمە تێگەیشتنمان هەیە، چونکە ئێمە لێکترازان دروستبووەو لە ڕابردوودا لە یەک جیابووینەتەوە، بەڵام ئێستاش هەندێک کەس بەهەمان نەفەسی ئەو کاتەوە کاردەکەن، ئێمە بەشێکیش بۆ ئەوە دەهێڵینیەوە کە قسەی هەندێکیان بەهەند وەرنەگرین و هەڵوێستی گۆڕان تەنها لە شاندە هاوبەشەکانەوە وەردەگرین.

 

دەوترێت بەشێک لە یەکێتی بەو ڕێککەوتنە ناڕازییە؟

 

"یەکێتی بەش و نیو بەشی نییە"

 

سەعدی پیرە:" ئەوانە قسەی بێ کەڵکن، لە یەکێتی بەشێک و نیو بەش نییە، یەکێتی بە گشتی بەم ڕێککەوتننامەیە ڕازییە تا دەبینەوە بە یەک حزب، ئەوەی ئەوان باسی دەکەن کەسێک لە سوێچکدا دەرفەتی دەبێت قسەیەک دەکات، ئەوە هەڵوێستی یەکێتی نییە".

 

ئایا یەکێتی لە ئامادەکاری ئەوەدایە ڕێککەوتنێکی نوێ لە گەڵ پارتی بکات؟

 

"ڕێککەوتنی ئێمە و گۆڕان شوێنی ڕێککەوتننامەی ئێمە و پارتی ناگرێتەوە"

 

سەعدی پیرە: ئەوانە ڕاست نین، پێش ڕێککەتتنامەکەمان لەگەڵ گۆڕان، ڕێککەوتنمان لەگەڵ پارتی هەیە، ئێمە لەسەرەتای ڕێککەوتنیشمان لەگەڵ گۆڕان ئەوەمان وتووە کە ڕێکەوتننامەی یەکێتی لەگەڵ گۆڕان جێگای ڕێککەوتننامەی ستراتیژی ئێمە و پارتی ناگرێتەوە.

 

کەوایە دەکرێت یەکێتی لەیەک کاتدا لە گەڵ گۆڕان و پارتی ڕێککەوتننامەی هەبێت؟

 

"هەلێکمان بۆ هاتووەتە پێش خۆمان خۆمان بەڕێوەببەین"

 

سەعدی پیرە: بۆناتوانین، بەڵێ بێگومان دەکرێت، ئیدارەدانی هەرێم بێ پارتی دەکرێت، یان بێ یەکێتی دەکرێت!؟، بۆیە گرنگە ئێمە لێکتێگەشتنمان هەبێت، ئەگەر نا هەموو ئەو خەباتەی کراوە بە فیڕۆ دەچێت، هەلێکمان بۆ هاتووەتە پێش کە خۆمان خۆمان بەڕێوەببەین، بەڵام بەتەنها هیچ لایەنێک پێێ ناکرێت، پێکەوەش ئامادە نەبین مانای بە فیڕۆدانی ئەو هەلەیە.

 

ئایا یەکێتی هیچ پرۆژەیەکی داوەتە پارتی لە کۆبونەوەکاندا؟

 

"نە پرۆژە هەبووە، نە ڕێککەوتن واژۆ کراوەو نەجارێ ڕێککەوتن واژۆ دەکرێت"

 

سەعدی پیرە: نە یەکێتی پرۆژەی داوەتە پارتی و نە پارتی پرۆژەی داوەتە یەکێتی، بەڵکو ئێمە لە خولی دووەمی کۆبونەوەکان دوای پەیامەکەی مەسعود بارزانی کە لە مانگی یانزەی ساڵی ڕابردوو بوو، کە یەکم جار لەگەڵ زۆربەی لایەنەکان کۆبونەوە، دواتر لە ١٠ی مانگی ڕابردوو لەگەل ئێمە کۆبوونەوە، لە کۆبونەوە کێشەکان دەستنیشانکران، بۆیە نە پرۆژە هەبووە، نە ڕێککەوتن واژۆ کراوەو نەجارێ ڕێککەوتنن واژۆ دەکرێت، بەڵکو دەبێت هەموو لایەنەکان لەسەر بەرنامەیەکی هاوبەش ڕێکبکەون پاشان دەتوانین شتێک بکەین.

 

هەندێک بەرپرسی لایەنەکان باس لەوەدەکەن کە بارزانی لە دەستپێشخەرییەکەی پەشیمان بووتەوە، تاچەند ئەوە راستە؟

 

"لەسەر هیچ ڕێکنەکەوتوین تا پەشیمان بێتەوە"

 

سەعدی پیرە: ئێمە لە دواین کۆبوەنەوەمان لەگەڵ پارتی شتێکی وا باسنەکراوە، پاشان لەچی پاشگەزبێتەوە، ئەو پێشنیارێکی کردووە کە کێشەکانی هەرێم چارەسەر بکرێت کە پەیوەندییان بە هەر سێ سەرۆکایەتییەکەی هەرێمەوە هەیە، تا ئێستاش شتێک نەبووە لەسەری ڕێککەوتبین تا پەشیمان ببێتەوە، بۆیە وشەی پەشیمان بونەوە شیاو نییە بوترێت.

 

باسلە پێکهێنانی شاندێک دەکرێت بۆ بەغدا، بەڵام لایەنەکان بێ ئاگایی خۆیان دەردەبڕن، تا چەند ڕواێژ بە لایەنەکان دەکرێت جگە لە ئێوەو پارتی؟

 

"پێویستە لیژنەی هەمیشەیی لە پێنج لایەنەکە و نوێنەری ئاشوری و تورکمانەکان پێکبهێندرێت"

 

سەعدی پیرە: وەک وتم ئێمە لەسەر چەند ناونیشانێک ڕێککەوتوین، یەکێک لەو ناونیشانانە کێشەکانی هەرێم و بەغدایە، ئەوانیش پەیوەندیدارن بە ماددەی ١٤٠ و هێزی پێشمەرگە، وە وتوێژی ئەگەری سەربەخۆییش، هەروەها پەیوەندیشیان دەبێت بە شەڕی داعش و پەیوەندییەکانی دەرەوەی عێراق و حەشدی شەعبی و زۆر شتیتر، هەرێم ناکرێت ئەو کێشانە پشتگوێ بخات و لێی گەڕێت بۆ لێدوانێکی بەرپرسێکی ئێرەو بەرپرسێکی ئەوێ".

وتیشی: بۆ ئەوانە پێویستی بە لیژنەیەکی هەمیشەیی هەیە لە پێنج لایەنەکە و نوێنەری کلدۆ ئاشورییەکان و تورکمانەکەن، دەکرێت ئەم لایەنانە بێنە لای یەک و سیاسەتێک داڕێژن و هەر لایەنێکیش نوێنەری خۆی بۆ کۆبوونەوەکان دیاری بکات، وە لەسەر ئەو باسانەی باسمکردن لە گەڵ بەغدا گفتوگۆ بکرێت، وەکوتەر هەمووی لە چوارچیوەی پێشنیاردایەو هیچی جارێک بڕیاری لەسەر نەدراوە.

 

یەکێتی یۆ مانەوەی بارزانی لە پۆستەکەیدا بە گرنگ زانیوە؟

 

"درۆیەک بوو بە ناوی منەوە کرا"

 

سەعدی پیرە: ئێمە نەمانوتووە کە مانەوەی بارزانی گرنگە، ئەوە درۆیەک بوو بە ناوی منەوە کرا، ماشەڵا سۆشیال میدیاش لە خوای دوێت بۆ ئەوەی بیگۆڕێت و گەورەی بکات، نەخێر کەس نەیوتەوە مانەوەی بارزانی گرنگە".

 

کەوایە پۆستەکەی بارزانی یاساییە؟

 

"بارزانی کێشەی لەگەڵ یاسادا هەیە"

 

سەعدی پیرە: ئێمە وتومانە بارزانی کێشەی لەگەڵ یاسادا هەیە، نەک یەکێتی، ئەوەش یاسای سەرۆکایەتی هەرێمە وا دەڵێت، ئەگەر بارزانی بیەوێت لەسەر پۆستەکەی بمێنێتەوە دەبێت بۆچوونی لایەنەکانیتر وەرگرێت، دەبێت دەرچەیەکی یاسایی بۆ بدۆزرێتەوە.

 

وتیشی: ئێستا کە بارزانی باسی ئەوە دەکات و دەڵێت من دەبێت بڕۆم و دەڕۆم و یەکێکیتر دەستنیشان بکەن، ئەوە وتراوە کە پێشتر وتومانەو پڕکردنەوەی ئەو جێگایەیە، پڕکردنەوەی لە ئێستادا کە ئەو فەرماندەی هێزە چەکدارەکانەو ئێمەش لە شەڕداین و بە شەو و ڕۆژێک دەستنیشان ناکرێت، ڕەنگە پێویستی بە هەفتەیەک یان مانگێک بۆ دوو مانگی بێت، ئەوانەش قسەی من و کەسیتر نییەو یاساکە وا دەڵێت، من پێم سەیربوو کە وتیان گوایە من وام وتووە، خۆمن نە دەستوورم نە یاسام، چۆن دەتوانم شتی وا بڵێم.

 

هەوڵێک هەبوو بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمان، وەک یەکێتی تاچەند لە هەوڵدان بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمان، ئایا ئەو دەرفەتە هەیە؟

 

"ئێمە نمونەیەکی خراپمان داوە بە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی"

 

سەعدی پیرە: بێگومان دەرفەت هەیە، خۆی یەکێک لە خاڵەکانی کاری داهاتوومان ئەوە دەبێت، ئێمە هەموومان لەژێر فشاری دۆستەکانمانداین لە دەرەوەی وڵات، لەسەردانی شاندەکانی دەرەوەدا ئەوە دەردەکەوێت کە ئێمە نمونەیەکی خراپمان داوە بە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی، ئەویش مەسەلەی داخستنی پەرلەمانە، ئێمە ئەگەر بمانەوێت ئەم تەجروبەیە سەرکەوتوو بێت، دەبێت پەرلەمانێکی کارامان هەبێت، بۆ کاراکردنەوەشی دەبێت بیر لە کێشەکان بکەینەوەو بزانین سیناریۆکان چین.

 

یەکێتی چ پرۆژەیەکی هەیە بۆ ئەو قەیرانانەی کە لە هەرێمی کوردستاندا هەیە؟

 

"وەک پرۆژە هیچی نوێ نییە"

 

سەعدی پیرە: پرۆژەی نوێ نییە، ئەوەی هەبووە پێشتربووە، بەڵام ئەگەر بێتەسەر ئەوەی کە نیقاش لەسەر چارەسەرییەکان بکەین، ئەوە قەیرانی دارایی و ئابوری و شەفافیەتی نەوت و سیاسەتی دەرەوە لە حزبیەوە بکرێتە سیاسەتی هەرێم و هەمووی لە خاڵەکانی کۆبوونەوەکانی داهاتوو دەبن.

 

 

لە شەقامدا و بەشێک لە لایەنەکانیش پارتی و یەکێتی بە دەستبەسەردا گرتنی داهات و نەوتی هەرێم تۆمەتبار دەکەن، وەڵامی یەکێتی چییە؟

 

"ئێمە وەک یەکێتی ئەوەمان قبوڵ نییە"

 

سەعدی پیرە: وەک یەکێتی ئەوەی بەرامبەرمان دەوترێت قبوڵمان نییە، داوای لێکۆڵینەوەی ورد دەکەین لەسەر ئەو پرسە، بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بە خەڵک بوترێت و شەفاف بێت، کێ تاوانبارە با لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا بکرێت، ئەگەریش کەس کەموو کورتی نەبوو، دەبێت ئەوانەی ئەو تۆمەتانە دەکەن سزای یاسایی بدرێن.

 

کەوایە جگە لە دوو حزب کەسیتر نییە دەستی لە دۆسیەی نەوتدا نییە کە لێکۆڵینەوەی لەسەر بکرێت؟

 

"ناوی هیچ لایەنێک ناهێنم"

 

سەعدی پیرە: ناوی کەس ناهێنم، بەلام وەک وەک وتم هەر لایەنێک بێت، دەبێت لەو ڕووەوە لێکۆڵینەوە بکرێت و هەرکەس بەپێی قەبارەی خۆی بەرپرسیارییەتی وەرگرێت.

 

جیاواز لە هەرێمی کوردستان، پەیوەندییەکانی یەکێتی و هەدەپە لە چی ئاستێکدایە لە ئێستادا؟

 

"تورکیا سەدان ملیاردی خەرجکردووەو هیچ ئامانجێکی نەبووە"

 

سەعدی پیرە: ئێمە لەگەڵ هەدەپەدا پەیوەندییەکانمان زۆر باشە، هەمیشەش بە بەرپرسانی حکومەتی تورکیامان وتووە کە مانۆری سەربازی و ئۆپەراسیۆنەکان کێشەکانی کورد لە باکور چارەسەر ناکات، چونکە سەدان ملیارد دۆلار پارەی میلەتی تورکیا خەرجکراوەو هیچ سودێکیشی نەبووە، ئەوانەی ئێستاش بەرامبەر کورد دەکرێت هیچ ئەنجامێکی نابێت، بۆیە بەبڕوای ئێمە گەڕانەوە بۆسەر مێزی گفتوگۆ باشترین چارەسەرە.

 

ئێوە هەوڵنادەن بۆ ئەو دۆخەی باکوری کوردستان پەیوەندی زیاتر دروسیبکەن لە پێناو ئاشتیدا؟

 

"یەکێتی ناتوانیت بەبێ خەم دانیشێت"

 

سەعدی پیرە: ئێمە لە ڕابردوودا هەمیشە پەیوەندیمان هەبووە، بەنیازیشین لە داهتوودا چالاکانەتر لەسەر ئەو پرسە کاربکەین، چونکە لە پرسە نیشتیمانییەکاندا یەکێتی خۆی بە بەرپرس دەزانێت و ناتوانێت و بیدەنگ و بێ خەم دانیشێت، لەو دۆخەی کە لە تورکیادا دەگوزەرێت.

 

یەکێتی پەیوەندییەکانی لەگەڵ پارچەکانی دیەکەی کوردستاندا چۆنە؟

 

"بەتەواوی پشتیوانی لەو ئیدارەیە دەکەین کە ئێستا لە ڕۆژئاوادا دروستبووە"

 

سەعدی پیرە: لە ڕۆژئاوای کوردستاندا پەیوەندییەکانمان لەگەڵ پەیەدەدا زۆر باشە، لەگەڵ هەندێک لایەنی ناو ئەنەکەسەش پەیوەندیمان هەیە، لەگەڵ لایەنی دیکەشدا پەیوەندیمان هەیە کە لە دەرەوەی ئەو دوو لایەنەدان باسم کردن.

 

وتیشی: ئێمە بەهەموو توانامانەوە پشتیوانی داخوازییەکانی گەلەکەمان لە ڕۆژئاوای کوردستان دەکەین، وە بەتەواوی پشتیوانی لەو ئیدارەیە دەکەین کە ئێستا لە ڕۆژئاوای کوردستان دروستبووە، داواشمان لە پەیەدە ئەوەیە هەوڵی زیاتری نزیکبوونەوەی لایەنەکانی ڕۆژئاوای کوردستان بدات، دەکرێت هەندێک بە زمانی غەریب قسەبکات، یان تورکیا بەکاریان بهێنێنت، بەڵام بۆ پەیەدە نەتوانێت ئەوانە لە ئیدارەکەدا ون بکات و کۆیان بکاتەوە.

 

پەیوەندییەکانی ئێوە لە گەڵ پارچەکانیتردا هیچ کێشەی بۆ دروست نەکردوون؟

 

" کێ پێی سەخڵەت دەبێت باببێت ئەوە کێشەی ئێمە نییە"

 

سەعدی پیر: ئێمە چ لە باکور و یان ڕۆژئاواو ڕۆژ هەڵات، چیمان کردبێت گوێمان بە هیچ لایەنیک نەداوەو سیاسەتی نیشتیمانیمان جێبەجێکردووە، کێش پێی سەخڵەت دەبێت باببێت ئەوە کێشەی ئێمە نییە.

 

کەجەکە داوای لە لایەنەکان کرد بچنە لای یەک بۆ بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی، رای ئێوە چییە لەسەر ئەو داوایە؟

 

"دەستخۆشی لەهەموو هەوڵێک دەکەین"

 

سەعدی پیرە: ئێمە دەستخۆشی لە هەموو هەوڵێک دەکەین، بەڵام پێمان وایە بەمشیوەیە دەستپێبکەین، ئێمە لە هەرێم لە پرۆسەیەکداین بۆ کۆکردنەوەی هەموو لایەنەکان، با هەموو لایەنەکانی پارچەکانیتری کوردستانیش هەوڵبدەن بێ جیاوازی قەبارە کۆببەوەو کێشەکان چارەسەر بکەن، ئەوکاتە هەموو شتەکان بە ئاسانی بەڕێوەدەچن.

 

س.ح



-
RojNews
په‌یوه‌ندی


Korek       : +964 7508749379

Asia          : +964 7718835920

Normal     :   +964 533361295

Email  : [email protected]
© Copyright 2015 . Hemû mafên portala ROJNEWS Ajansa Nûçeyan a Roj hatine parastin